آرمان قلی پور کارگردان مستند «جایی برای ایستادن» در گفتگو با خبرنگار مهر درباره موضوع این مستند توضیح داد: از آنجاکه محل تولد و محل زیست من در جغرافیای زاگرس و در میان مردمان بختیاری است، همیشه سعی کرده ام قصه هایی را انتخاب کنم که راوی قهرمان هایی از این منطقه باشند؛ کسانی که با وجود تمام مشکلات، امید در زندگی آنها هست و برای رسیدن به یک نقطه دلخواه در حال تلاش هستند. وقتی این ایده کلی و نگاه من باشد، اولویت اصلی برای فیلم هایم مشخص می شود. مستند «جایی برای ایستادن» و زندگی شخصیت اصلی ما یعنی منصور نیز خارج از این چارچوب نبود. من همیشه دوست داشته ام ابتدا با کاراکترها زندگی و زیست داشته باشم و در کنار آن فیلم بسازم. در واقع این تجربه زیستی و این دوربین، بهانه ای است برای اینکه با آدم ها و قصه هایی که انتخاب می کنم، زندگی کنم.
قهرمانانی که پیش چشم ها نیستند
وی ادامه داد: من پیش تر مستند «زری» را در همین منطقه ساخته بودم. زمانی که زری خانم دغدغه من را دانست، یک روز ویدئویی برای من فرستاد از شخصی که معلول مادرزاد است و توان راه رفتن ندارد، اما دارد کارهای سخت ساختمانی انجام می دهد. از ایشان خواستم ارتباط من را با این شخصیت برقرار کند تا با ابزاری که در اختیار داریم، صدای این قهرمانانی باشیم که شاید هیچ موقع دیده نمی شوند. عموما شخصیت فیلم های من از سمت خود مردم معرفی می شوند. مردم به ما لطف دارند و اگر احساس می کنند شخصیت یا ایده ای جذاب وجود دارد، آن را با من در میان می گذارند و من هم پس از تحقیق کار را شروع می کنم.
این کارگردان با اشاره به واکنش مخاطبان بیان کرد: بازخوردهایی که در نمایش فیلم در جشنواره «سینماحقیقت» گرفتیم، نشان می داد که کسی با نگاه دلسوزانه یا از منظر معلولیت به این شخصیت نگاه نمی کند. چیزی که برای مخاطب جذاب است، اراده و تلاشی است که این شخصیت پشت معلولیت خود دارد. این فیلم یک احساس خوب به تماشاگر می دهد و باعث می شود فرد برای تلاش دوباره انگیزه بگیرد. نکته جالب تر اینکه خود کاراکتر هم زمان نمایش فیلم حضور داشت و همه از او با لفظ «قهرمان» یاد می کردند. این آدم آن قدر جنم و اراده دارد که ما در سراسر فیلم با یک شخصیت خودباور روبه رو هستیم.
رسالت هنر ساخت نگاه های تازه است
قلی پور درباره چالش های اقتصادی سینمای مستند اظهار کرد: متأسفانه شرایط برای فیلمسازان مستند اصلا خوب نبوده است. این فیلم و فیلم جدید من که اخیرا ۲ جایزه مهم بین المللی گرفت، از سوی نهادهای متولی مستند حتی با یک هزار تومان هم حمایت نشدند. با وجود اینکه طرح مستند در سامانه تولید انجمن ثبت شده بود، در نهایت هیچ حمایتی صورت نگرفت و فیلم کاملا مستقل ساخته شد. اگر حمایت اتفاق بیفتد، مستندساز آزادی عمل دارد و دغدغه مالی نخواهد داشت. به باور من افت محسوس سینمای مستند در این سال ها به دلیل نبود حمایت از فیلم ها بوده است. دغدغه مالی از ابتدا تا انتها برای فیلمساز مستقل وجود دارد و باعث یک تولید شتاب زده می شود تا حداقل کار به فصل جشنواره برسد. محل فیلمبرداری دویست تا سیصد کیلومتر با محل زندگی من فاصله داشت. مسلما اگر حمایت صورت می گرفت و می توانستم زمان بیشتری برای پردازش قصه بگذارم این فیلم چند پله بالاتر ساخته می شد.
کارگردان مستند «جایی برای ایستادن» در پایان با اشاره به وضعیت اکران این اثر گفت: متأسفانه سینمای مستند در ایران مشکل اکران دارد. به غیر از جشنواره «سینماحقیقت»تمام جشنواره های دیگر در مدیوم فیلم کوتاه برگزار می شوند و سینمای مستند را در اولویت چندم خود قرار می دهند. من همیشه تأکید کرده ام که خانه اصلی فیلم مستند، تلویزیون است، اما فرصت پخش به جز در جشنواره خود تلویزیون، بسیار محدود است. مستندهایی از این دست می توانند برای کسانی که محدودیتی دارند یا اراده کافی در خود نمی بینند، الگو باشند و امید ایجاد کنند. رسالت هنر این است که نگاه تازه در جامعه ایجاد کند. اگر فیلم مستند توسط شبکه مستند یا پلتفرم ها بیشتر دیده بشود، مردم با این فضا بیشتر آشنا می شوند و این حضور گسترده برای مخاطب اتفاق بسیار مبارکی خواهد بود.
کد مطلب 6978497